Những nơi tiềm ẩn thiên tai khắc nghiệt nhất trên Trái đất

NCHMF NEWS - Các dạng thiên tai thường gặp nhất có thể giết chết con người xoay quanh bốn yếu tố là nước, khí, đất và lửa. Trong số những nơi có yếu tố thiên nhiên nguy hiểm trên Trái Đất, nơi nào khắc nghiệt nhất?

Thiên tai về nước

Nước là một mối nguy hiểm rõ ràng với con người, vì chúng ta không giỏi thích nghi với nước. Mặc dù được bảo vệ bằng tàu thuyền, nhưng theo Tổ chức Hàng hải Thế giới thống kê vào năm 2012, vẫn có 1.051 trường hợp tử vong trên biển trong năm này.

Một xoáy nước thủy triều mạnh mẽ ở Saltstraumen, Na Uy. Ảnh: Cephas Picture Library/Alamy.

Tuy nhiên, một số vùng biển ẩn chứa nguy hiểm hơn cả bởi đặc điểm địa lý khiến sức mạnh của biển nơi đây trở nên rất khủng khiếp. Eo biển Saltstraumen ở Na Uy được xem là vùng biển nguy hiểm nhất trên Trái Đất do dòng chảy mạnh mẽ của nó.

Tuy nhiên, xoáy nước mạnh mẽ nhất trên thế giới đã được các nhà khoa học phân tích và nghiên cứu, khiến nó không còn đáng sợ nữa. Ngày nay, nhiều công ty du lịch tổ chức các chuyến đi bằng thuyền hơi để du khách có thể đi sâu vào lòng của xoáy nước với sự điều khiển của một thuyền trưởng có kinh nghiệm.

Nhưng đối với những người sống ven bờ biển, thì đảo quốc Maldives ở Ấn Độ Dương mới là nơi nguy hiểm nhất. Đây là một hòn đảo san hô tại vùng trũng thấp của Ấn Độ Dương, nước biển có thể dâng lên cao một cách đột ngột hay một cơn sóng lớn, một trận bão có thể đến bất chợt mà không được báo trước.

Ngày nay, bởi tình trạng ngày nghiêm trọng của biến đổi khí hậu, nước biển dâng ngày càng cao hơn khiến hòn đảo này có nguy cơ bị nhấn chìm vĩnh viễn và biến mất trong tương lai gần.

Bên cạnh đó, sóng thần cũng là một kẻ sát nhân ghê gớm. Sóng thần là kết quả sinh ra sau sự dịch chuyển đột ngột của những khối nước lớn, khiến những cơn sóng khổng lồ được tạo ra và lan đi trong đại dương.

Sự tàn phá khủng khiếp của siêu sóng thần năm 2004. Ảnh: Mark Pearson/Alamy.

Theo Cơ quan Thời tiết Quốc gia Hoa Kỳ, 71% các cơn sóng thần trên thế giới diễn ra ở Thái Bình Dương do sự dịch chuyển đột ngột của những khối nước trong lòng biển. Số còn lại hầu hết do động đất ngầm dưới đáy biển và có thể diễn ra ở bất cứ nơi nào.

Năm 2004, một trong những cơn sóng thần khủng khiếp nhất lịch sử hiện đại đã cướp đi 280.000 sinh mạng của công dân 15 quốc gia, sau khi một trận động đất mạnh diễn ra ở ngoài khơi đảo Sumatra, Indonesia. Hầu hết người chết bởi những trận lụt diễn ra sau sóng thần.

Hiện nay, hệ thống cảnh báo sóng thần và giảm nhẹ hậu quả sóng thần được lắp đặt trên khắp thế giới, bảo vệ con người khỏi thảm họa thiên tai tàn khốc này.

Thiên tai về không khí

Rất nhiều “hồ sát thủ” được phát hiện thấy ở Châu Phi, nhưng nó không phải là thiên tai về nước. Hồ Nyos ở Cameroon và hồ Kivu ở biên giới Cộng hòa Congo và Rwanda, đều là những mối nguy hiểm vô hình. Chúng là những hồ bị rò rỉ khí carbon dioxide từ bên dưới mặt đất.

Trong vụ phun trào limnic, khí carbon dioxide bị vỡ ra từ dưới đáy hồ và tạo thành một lớp mây khí. Bởi vì khí này nặng hơn không khí nên nó lắng xuống mặt đất và đẩy oxy lên trên, giết chết mọi sinh vật sống ở đây.

Hồ Nyos ở Cameroon trở thành một hồ nước sát thủ do chứa đầy carbon dioxide. Ảnh: jbdodane/Alamy.

Sau hai vụ phun trào năm 1980, đã có 1.700 người và 3.500 gia súc ở Cameroon bị chết. Giờ đây các chuyên gia khoa học đã lắp đặt hệ thống thải khí và lọc khí bằng đường ống để dẫn khí ra ngoài.

Một thảm họa khác cũng được dự đoán ở hồ Kivu, hồ này cũng có khí methane bị rò rỉ dưới mặt đất. Một dự án năng lượng đã được triển khai để hút lấy khí methane và chuyển hóa thành điện năng, cung cấp điện cho hàng triệu người. Tuy vậy, rủi ro vẫn rất cao khi một cơn gió mạnh kéo đến.

Mũi Denison ở Nam Cực là nơi có nhiều gió nhất trên Trái Đất. Tuy nơi đây không có người ở, nhưng những cơn gió này gây ảnh hưởng gián tiếp đến những khu dân cư khác trên thế giới.

Các cơn bão mạnh nhất được hình thành tại vùng đại dương ấm ở phía Bắc và phía Nam đường xích đạo. Tại đây, gió mậu dịch được đẩy mạnh bằng sự thay đổi áp suất và kéo dài do hiệu ứng Coriolis, tạo ra nhiều kiểu thời tiết như bão, lốc xoáy.

Khi nhắc đến những cơn bão mạnh, không thể không nhắc đến Haiti. Đây là đảo quốc dễ bị tổn thương nhất bởi các cơn bão trong vùng biển Caribbe. Đây không chỉ là quốc gia nằm trong tuyến đường chính xảy ra bão, mà còn là quốc gia nghèo, khó khôi phục hậu quả sau bão.

Chuyên gia Jörn Birkmann về các rủi ro thời tiết tại Đại học Stuttgart (Đức), cho biết những cơn lốc xoáy luôn nguy hiểm hơn so với bão vì nó khó dự đoán.

“Lốc xoáy có thể thay đổi quy mô và hình dạng của mình khi di chuyển đến một khu vực khác. Hay nó có thể hình thành tại một khu vực mà chưa từng hoặc rất hiếm có lốc xoáy, việc này vô cùng nguy hiểm khi người dân tại đó không có kinh nghiệm phòng chống lốc xoáy”.

Haiti là một đảo quốc luôn phải đón chờ những cơn bão khủng khiếp. Ảnh: NASA.

Birkmann là một thành viên của nhóm các chuyên gia về bản Báo cáo Thiên tai Thế giới thường niên được phát hành bởi Đại học Liên Hiệp Quốc. Báo cáo này đề cập đến những quốc gia dễ bị tàn phá bởi các thảm họa tự nhiên và khả năng khắc phục sau sự cố.

Năm 2016, Vanuatu đứng đầu danh sách này. Hơn một phần ba dân số của đảo quốc bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi thiên tai mỗi năm. Năm 2015, một trận động đất nghiêm trọng, núi lửa phun trào và cơn bão mạnh đã tàn phá nơi này chỉ trong một tuần.

Rất may mắn do công tác dự báo, di tản và cứu nạn được triển khai nhanh chóng và có sự hợp tác quốc tế, khiến số người chết sau ba thiên tai chỉ vỏn vẹn 11. Để so sánh, số người chết trong một cơn lốc xoáy vào tháng 11/1970 ở Bangladesh là 500.000 người.

Thiên tai về đất

Nếu có một thứ liên kết cùng nhau và gây chết người, thì đó là hoạt động kiến tạo. Lớp vỏ Trái đất được tạo nên từ các tấm nền di chuyển được, và chúng di chuyển đối nghịch với nhau, tạo ra năng lượng.

Động đất vào năm 1906 ở San Francisco. (Ảnh: Glasshouse Images/Alamy).

Năng lượng này được phóng ra, chúng sẽ tạo ra các cơn sóng địa chất, khiến bề mặt Trái đất rung lắc dữ dội và được gọi là động đất.

Trận động đất gây chết người nhiều nhất trong lịch sử đã xảy ra ở Thiểm Tây, Trung Quốc vào năm 1556 khiến hơn 800.000 thiệt mạng. Động đất ngầm ở đáy biển cũng gây ra sóng thần, và trở thành kiểu thiên tai gây chết người nhiều nhất.

Rãnh nứt San Andreas, nơi mảng kiến tạo Thái Bình Dương và Bắc Mỹ gặp nhau, chạy dọc qua California và là một trong những rãnh nứt nổi tiếng nhất. Không ngạc nhiên khi nó là đề tài cho bộ phim bom tấn của Hollywood, vì khi nơi này xảy ra động đất, thiệt hại sẽ vô cùng lớn.

Một phần rãnh nứt San Andreas ở California. (Ảnh: Nik Wheeler/Alamy).

Những khu vực giàu có nhất trên thế giới cũng là những nơi dễ bị tổn thương bởi động đất. Thành phố Los Angeles và Tokyo là hai nơi như thế, kiến trúc ở đây được tạo ra đảm bảo mọi tòa nhà đều chống chọi được với động đất.

Nhưng ở những quốc gia khác nằm trên vành đai lửa Thái Bình Dương – nơi 81% các trận động đất mạnh nhất thế giới diễn ra – không phải thành phố nào cũng đủ khả năng để làm được như vậy.

Thiên tai về lửa

Một hệ quả khác của mảng kiến tạo chính là núi lửa, nơi những mảng kiến tạo di chuyển ra xa nhau, magma nóng từ bên dưới lòng đất tràn lên để lấp đầy khoảng trống đó.

Được xem là nơi "hung tợn" nhất Trái đất, vùng trũng Danakil ở Ethiopia - nơi gặp nhau của ba tấm mảng địa chất và cả ba đều nằm cách xa nhau - khiến núi lửa nơi đây có thể phun trào một trận mạnh mẽ nhất trong lịch sử.

Cảnh vật hoang sơ ở vùng Danakil. (Ảnh: AGF Srl/Alamy).

Nhiệt độ trung bình mỗi năm của nơi đây là 34,4 độ C, khiến nó trở thành một trong những nơi nóng nhất trên Trái Đất. Với lượng mưa thấp, cảnh quang khô hạn điểm xuyến những hạt than văng ra từ núi lửa, khiến ai cũng nghĩ sẽ không có người sinh sống tại đây. Tuy nhiên, người Afar gọi nơi này là nhà.

Trong thực tế, con người thường sinh sống tại những nơi có địa lý nguy hiểm, đáng lo ngại. Ví dụ nổi tiếng nhất là Pompeii, thành phố cổ ở Ý bị chôn vùi bởi dòng sông nham thạch phun tràn từ núi lửa Vesuvius nằm ngay cạnh thành phố. Nhiều thành phố hiện đại ngày nay cũng nằm trong phạm vi ảnh hưởng của núi lửa.

Theo nghiên cứu được xuất bản bởi một mạng thông tin về núi lửa toàn cầu vào năm 2015, cho thấy đã có hơn 200.000 người chết trực tiếp bởi núi lửa trong suốt 400 năm qua. Indonesia là quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi núi lửa.

Núi lửa Merapi ở Indonesia phun trào vào năm 2010. (Ảnh: Reuters).

Núi lửa Tambora trên đảo Sumbawa đã giết chết 70.000 người vào năm 1815, tiếp sau đó, cả Bắc bán cầu đã không có mùa hè vào năm này. Đợt phun trào này lớn đến nỗi, khói bụi của nó phun ra đã che kín bầu trời của cả bán cầu bắc, gây biến đổi khí hậu nghiêm trọng.

Gần đây nhất, núi lửa Merapi phun trào vào năm 2010 đã làm 350 người thiệt mạng bởi những vụ nổ và gây ngạt thở do các đám mây khói bụi. Thật may mắn khi hàng chục ngàn người được cứu do sơ tán kịp thời.

Núi lửa với những dòng dung nham nóng có lẽ không là mối đe dọa đáng kể trong tương lai. Vào năm 2003, khắp Châu Âu đã có 70.000 người bị chết do đợt nắng nóng xảy ra khiến nhiệt độ tăng vọt nhanh chóng. Ngày nay nhiệt độ ở các đô thị phát triển ngày càng tăng, gây hại cho nhiều người với tỷ lệ tăng hơn bao giờ hết.

Các chuyên gia kinh tế và môi trường hiện nay vẫn lựa chọn những giải pháp phát triển đô thị ưu tiên bảo vệ môi trường, thay vì phát triển nóng như những thập kỷ trước. Môi trường chính là mối quan tâm hàng đầu trong phát triển đô thị.


Quang Niên (BBC Earth) 

Đăng nhận xét

MKRdezign

{facebook#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {twitter#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {google-plus#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {pinterest#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {youtube#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {instagram#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL}

Biểu mẫu liên hệ

Tên

Email *

Thông báo *

Được tạo bởi Blogger.
Javascript DisablePlease Enable Javascript To See All Widget