Nông dân Hà Tĩnh mất trắng cả nghìn héc ta lúa

NCHMF NEWS - Gần 8.000 ha lúa vụ xuân ở Hà Tĩnh nhiễm bệnh đạo ôn cổ bông, trong đó hơn 1.000 ha không thể cho thu hoạch.

Diện tích lúa đang trong giai đoạn trổ bông, làm hạt bị nhiễm bệnh đạo ôn cổ bông chủ yếu thuộc các huyện Đức Thọ, Cẩm Xuyên, Thạch Hà, Can Lộc, Nghi Xuân, Hương Khê... Hai địa phương chịu thiệt hại nặng nhất là huyện Đức Thọ với gần 2.000 ha và huyện Thạch Hà hơn 1.000 ha. Theo Sở NN-PTNT tỉnh Hà Tĩnh, hơn 1.000/8.000 ha lúa nhiễm bệnh sẽ không cho thu hoạch.

Gần 8.000 ha lúa vụ xuân tại Hà Tĩnh nhiễm bệnh đạo ôn cổ bông
 ẢNH: PHẠM ĐỨC

Ông Nghiêm Sỹ Đông, Trưởng phòng NN-PTNT H.Đức Thọ cho biết, hiện nay, nhìn từ xa, nhiều cánh đồng vẫn xanh màu lá lúa, nhưng khi lại gần sẽ thấy các bông lúa khô trắng, các hạt bị lép. Đứng giữa ruộng lúa Thiên Ưu 8 đang trong thời kỳ làm hạt nhưng khô gần hết bông, ông Nguyễn Văn Bình (ngụ tại xã Đức Hòa, H.Đức Thọ) cho biết, gia đình ông đầu tư gieo cấy 10 sào lúa. “Trước khi cấy lúa, chúng tôi đã làm đất, vệ sinh đồng ruộng theo hướng dẫn của Phòng Nông nghiệp huyện cũng như tuân thủ lịch xuống giống. 2 tháng đầu, lúa phát triển tốt nhưng vào thời kỳ trổ bông lại bị bệnh đạo ôn cổ bông tàn phá. Do chậm phát hiện bệnh nên dù tôi đã phun thuốc đặc trị để cứu lúa nhưng vẫn không hiệu quả. Mất trắng hết rồi chú ơi”, ông Bình nói.

Theo ông Nguyễn Tuấn Thanh, Phó giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Hà Tĩnh, bệnh đạo ôn cổ bông gây hại trên diện tích rộng, mức độ gây hại lớn như vụ xuân năm nay là chưa từng xảy ra ở địa phương. Vụ xuân năm 2017, tại Hà Tĩnh, số ngày nắng rất thấp, những cơn mưa rào lại ít xuất hiện đã tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh đạo ôn cổ bông phát triển âm ỉ. Đúng vào thời kỳ lúa trổ bông, 2 đợt không khí lạnh liên tiếp tràn về, nền nhiệt giảm đột ngột. “Thời tiết thay đổi thất thường khiến bệnh đạo ôn bùng phát. Dù người dân đã áp dụng các phương pháp phòng trừ nhưng không kịp nữa”, ông Thanh nói.

Ông Thanh cho biết, bệnh đạo ôn cổ bông thường xảy ra trước và trong thời kỳ lúa trổ bông. Hiện các diện tích lúa trên địa bàn đã qua thời kỳ trổ bông nên dịch bệnh không còn lây lan. Các địa phương đang thống kê mức độ thiệt hại cụ thể để có phương án hỗ trợ người dân. “Chúng tôi đã lấy mẫu bệnh phẩm gửi ra Học viện Nông Nghiệp (Hà Nội) để giám định gen nấm gây bệnh, đồng thời đề nghị Công ty CP giống cây trồng T.Ư có phương án hỗ trợ các loại giống khác cho người dân gieo cấy vụ lúa hè thu sắp tới”, ông Thanh nói.

Chủ tịch tỉnh Hà Tĩnh nghi ngờ hơn 9.000 ha lúa bị bệnh do giống kém chất lượng

Ông Đặng Quốc Khánh, Chủ tịch tỉnh Hà Tĩnh nói: “Nhìn giống lúa Khang dân phát triển rất tốt, hạt trĩu bông còn riêng Thiên Ưu 8 thì lại nhiễm bệnh, hạt xẹp lép nên chắc chắn là chất lượng giống không đảm bảo”.

Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Đặng Quốc Khánh (ở giữa) kiểm tra trực tiếp bệnh đạo ôn cổ bông trên lúa (ảnh: T.Hoa)

Tính đến thời điểm này toàn tỉnh đã có 10.636ha/58.785ha lúa vụ Xuân nhiễm bệnh đạo ôn cổ bông, trong đó giống Thiên Ưu 8 nhiễm gần 9.000 ha của hàng nghìn hộ dân mất trắng diện tích. Điều này dẫn đến thực trạng sau mùa vụ dân thiếu gạo ăn, không có tiền trả chi phí đầu tư ban đầu. 

Trước diễn biến phức tạp của căn bệnh đạo ôn cổ bông trên lúa, ngày 14/5, đoàn lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh do Bí thư Tỉnh ủy Lê Đình Sơn, Chủ tịch UBND tỉnh Đặng Quốc Khánh đã trực tiếp về cơ sở kiểm tra, nắm bắt tình hình và có chính sách hỗ trợ người dân.

Ông Nguyễn Tuấn Thanh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) Hà Tĩnh cho biết: “Những năm trước đạo ôn cổ bông cũng gây hại nhưng chỉ mang tính cục bộ, nhỏ lẻ. Còn xảy ra diện rộng, sức phá hoại lớn như năm nay thì chưa từng có. Tôi cho rằng đây là năm đặc biệt”.

Nói về nguyên nhân của bệnh, ông Thanh khẳng định, căn bệnh này là do thời tiết (thời điểm lúa trổ bông, khí hậu lạnh, ẩm ướt, mưa nhiều). Dân ta có tập quán là trong khi lúa trổ vè hoặc kết thúc trổ bông không phun thuốc nữa vì sợ độc và thực tế là độc thật. Ngoài ra, một bộ phận người dân có tâm lý chủ quan trong phòng trừ”.

Thế nhưng, với người nông dân và một số chuyên gia nông nghiệp khác lại cho rằng do giống lúa Thiên Ưu 8.

Nhiều người nêu giả thiết, nếu thời tiết, tại sao các giống khác như Nghệ An 2, Khang dân lại chỉ nhiễm nhẹ hoặc các tỉnh khác cũng bị nhiễm bệnh vì thời tiết ở Nghệ An, Hà Tĩnh, Thanh Hóa không khác nhau.

Diện tích lúa nhiễm bệnh đạo ôn cổ bông đã tăng lên hơn 10.000ha

Kiểm tra trực tiếp tại cánh đồng Dăm De (Xuân Lộc, Can Lộc), Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Đặng Quốc Khánh khẳng định: “Nhìn ruộng lúa nếp, Khang dân lúa phát triển rất tốt, hạt trĩu bông còn riêng Thiên Ưu 8 thì lại nhiễm bệnh, cả một cánh đồng bông lúa bạc phếch, hạt xẹp lép nên chắc chắn là chất lượng giống không đảm bảo”.

Sau đó, ông Khánh yêu cầu vụ Hè Thu các đơn vị phải dừng ngay gieo trồng loại giống này.

"Sở NN&PTNT có trách nhiệm khuyến cáo đến người dân để tránh thiệt hại kép. Nên làm một thao tác quan trọng là mời Công ty cổ phần giống Trung ương (đơn vị cấp giống) về để làm việc", ông Khánh nói.

Do thời tiết hay do giống?

Theo tìm hiểu của PV vụ Xuân 2017, Hà Tĩnh được hỗ trợ 500 tấn giống lúa từ nguồn dự trữ Quốc gia để phục vụ sản xuất khắc phục thiệt hại do thiên tai năm 2016 (Thiên Ưu 8: 350 tấn, Khang dân: 100 tấn, Bắc thơm: 50 tấn). 

Giống lúa Thiên ưu 8 lấy từ ba nguồn: Trung ương cấp, giống mua trên thị trường và giống của nhà. Điều đáng nói, những hộ sử dụng giống lúa của nhà lại không nhiễm bệnh đạo ôn, năng suất đạt 2,7-3 tạ/sào.

Theo yêu cầu của Chủ tịch tỉnh, nên mời Công ty CP giống Trung ương về để làm rõ nguyên nhân về giống lúa Thiên ưu 8

Theo ông Nguyễn Văn Trung (thôn Thanh Lâm, xã Thanh Lộc, huyện Can Lộc): Gia đình ông sử dụng giống Thiên ưu 8 của nhà thì lúa không bị nhiễm bệnh, năng suất tốt. Còn những hộ mua giống từ các hợp tác xã đều bị nhiễm đạo ôn, mất mùa.Ông cũng cho biết: “Mấy năm trước, lúa này không hề nhiễm bệnh đạo ôn, chỉ có năm nay bị. Rồi ông lý giải nếu nói về thời tiết tại sao lúa nếp, Khang dân, Bắc thơm lại không nhiễm bệnh đạo ôn. Người dân xóm tôi đều khẳng định do chất lượng giống không tốt”.

Trong cuộc họp bàn về nguyên nhân gây bệnh đạo ôn trên lúa sáng 14/5, Bí thư Tỉnh ủy Lê Đình Sơn nhấn mạnh: “Nguyên nhân xuất phát từ quy hoạch, giống, kỹ thuật gieo trồng, thời tiết.

Nếu nói thời tiết ảnh hưởng dẫn đến lúa nhiễm bệnh thì thử tìm hiểu xem các tỉnh khác cũng gieo trồng Thiên ưu 8 nhưng có bị nhiễm bệnh không? Thời tiết miền Trung năm nào cũng na ná nhau. Chứ mất mùa đổ lỗi cho thời tiết là không được”.

Ông Sơn thông tin: “Tôi tìm hiểu ở địa phương, người dân đều cho rằng, nguyên nhân chính từ giống. Bởi qua thực tế lúa nếp, khang dân phát triển rất tốt, mỗi Thiên ưu 8 là nhiễm bệnh nặng”.

Sau đó, ông Sơn yêu cầu các đơn vị chức năng phải xem xét kỹ về nguồn giống hỗ trợ từ Trung ương vào năm 2016, giống trôi nổi trên thị trường có phải do giống không đảm bảo an toàn hay do biến đổi gen?

Bí thư Tỉnh ủy Lê Đình Sơn cũng đề nghị: “Các đơn vị ngành nông nghiệp phải đánh giá đúng thực trạng, mức độ thiệt hại kể cả diện tích lẫn mức độ gây bệnh. Phải làm rõ từng loại giống, từng thời vụ khác nhau để có đánh giá chính xác mức độ thiệt hại. Đồng thời nói rõ cho người dân biết, thiệt hại về lúa thì chỉ được hỗ trợ chính sách chứ không phải bồi thường, giống như sự cố môi trường biển”.

“Để thiệt hại nặng về lúa vụ Xuân, trách nhiệm này thuộc về cơ quan quản lý nhà nước. Từ việc xây dựng đề án, thu mua giống, đến sản xuất các anh có nắm được không hay bỏ đó dân tự quyết?” – Bí thư Tỉnh ủy Lê Đình Sơn nói.

Theo dõi, chỉ đạo dịch bệnh đạo ôn quá sơ sài khiến thiệt hại nặng!

Sau khi đi kiểm tra thực tế, Bí thư Tỉnh ủy Hà Tĩnh Lê Đình Sơn yêu cầu ngành chuyên môn và chính quyền các địa phương khẩn trương làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo phòng chống dịch hại.

tổng diện tích lúa nhiễm bệnh đạo ôn cổ bông trên địa bàn Hà Tĩnh đã tăng lên 10.636ha


Bất thường, khó lường

Trong cuộc họp khẩn sáng 14/5 do ông Lê Đình Sơn, Bí thư Tỉnh ủy chủ trì, hầu hết ý kiến của lãnh đạo các huyện và ngành NN-PTNT đều nhấn mạnh nguyên nhân khiến bệnh đạo ôn cổ bông bùng phát diện rộng là do thời tiết bất thường và khó lường...

Về nguyên nhân chủ quan, công tác chỉ đạo phòng trừ ở một số địa phương còn chậm, thiếu quyết liệt; thực hiện chế độ báo cáo không kịp thời, số liệu phản ánh không đúng với thực tiễn đồng ruộng. Nhìn lại nguyên nhân này mới hiểu vì sao số liệu báo cáo trong vài ba ngày lại tăng chóng mặt, cụ thể, ngày 7/5 đạo ôn cổ bông gây hại 5.291ha, đến ngày 11/5 tăng lên 10.037ha, phải nhấn mạnh là thời điểm Chi cục Trồng trọt và BVTV cập nhật số liệu gây hại 5.291ha, thì con số thống kê của phòng NN-PTNT các huyện đã vượt quá con số cập nhật trên...

Ông Đặng Quốc Khánh và đoàn công tác kiểm tra dịch bệnh tại Can Lộc, Đức Thọ

Sáng cùng ngày Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Đặng Quốc Khánh cũng đã đi kiểm tra tình hình dịch bệnh tại 2 huyện Can Lộc, Đức Thọ. Tại đây, ông Khánh yêu cầu các địa phương hướng dẫn người dân thu hoạch sớm diện tích lúa còn cứu vớt được. Đồng thời, thống kê thiệt hại, tìm ra nguyên nhân dẫn đến dịch bệnh.
Sau ý kiến phát biểu của Sở NN-PTNT và một số địa phương, ông Lê Đình Sơn ngắt lời: “Thời tiết năm nào cũng na ná nhau, không phải khác hoàn toàn nên đừng đổ do thời tiết cả”. Ông Sơn yêu cầu các địa phương phải làm rõ trách nhiệm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo phòng chống dịch bệnh, tuy nhiên hầu hết ý kiến phát biểu của đại biểu đều không đả động gì đến phần trách nhiệm này. 

Đánh giá khách quan thiệt hại

Ông Lê Đình Sơn khẳng định: “Dịch bệnh đã gây thiệt hại nặng, thậm chí có những chỗ rất nặng”, vì vậy Sở NN-PTNT và các địa phương cần thống kê mức độ thiệt hại đến tận hộ dân, việc đánh giá phải khách quan, chính xác và hoàn thành xong trước ngày 18/5.

Đối với việc làm rõ nguyên nhân, bây giờ các giả thuyết đặt ra mới chỉ là ban đầu, cụ thể như thế nào còn phải chờ kết quả phân tích từ Học viện Nông nghiệp Việt Nam về nòi đạo ôn.

Lúa bị nhiễm đạo ôn

Liên quan đến trách nhiệm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, Bí thư Tỉnh ủy Hà Tĩnh bức xúc nói: “Các anh làm đề án sản xuất cho vui, triển khai xong là xong. Giống về bao nhiêu, dân bỏ ra bao nhiêu anh không nắm được thì chỉ đạo ở đâu. Công tác theo dõi dịch bệnh, dịch hại quá sơ sài. Dịch bệnh như vậy nhưng không có văn bản nào tham mưu tỉnh, UBND tỉnh cũng không có chỉ đạo nào. Văn bản khuyến cáo, hướng dẫn phòng trừ dịch bệnh cũng mấy Chi cục phó ký, không đến ông Giám đốc Sở. Đừng vội đổ lỗi nông dân chán ruộng, nếu dân chán tại sao ruộng khác vẫn tốt”.

Cũng theo ông Lê Đình Sơn, UBND tỉnh cần nhanh chóng gửi văn bản đề xuất Bộ NN-PTNT giúp đỡ tỉnh tìm nguyên nhân. Đồng thời, nghiên cứu tổng thể quy hoạch, cơ cấu giống, thời vụ để chỉ đạo sát sao hơn. “Dịch bệnh lần này là bài học trong lãnh đạo, chỉ đạo, bố trí giống cho ngành chuyên môn và các địa phương”, ông Sơn nói thêm.

Được biết, đến ngày 14/5, tổng diện tích lúa nhiễm bệnh đạo ôn cổ bông trên địa bàn Hà Tĩnh đã tăng lên 10.636ha; trong đó, nhiễm nặng 5.284ha; mất trắng 3.018ha. Các huyện có diện tích thiệt hại nặng là Cẩm Xuyên, Thạch Hà, Đức Thọ, Nghi Xuân, Can Lộc...



Phạm Đức - Trương Hoa - Thanh Nga

Đăng nhận xét

MKRdezign

{facebook#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {twitter#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {google-plus#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {pinterest#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {youtube#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {instagram#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL}

Biểu mẫu liên hệ

Tên

Email *

Thông báo *

Được tạo bởi Blogger.
Javascript DisablePlease Enable Javascript To See All Widget