Thủy điện Pắc Beng nằm ở vùng động đất mạnh

NCHMF NEWS - GS Nguyễn Ngọc Trân thông tin đập Pắc Beng (trên dòng chính sông Mê Kông) nằm trong vùng động đất hoạt động rất mạnh, chu kì động đất 10-20 năm là 5-6 độ Richter, chu kì động đất 50 năm là 7 độ Richter mà báo cáo tác động không nói tới.

Ngày 12-5, Ủy ban sông Mê Kông Việt Nam tổ chức Hội thảo tham vấn Dự án thủy điện Pắc Beng của Lào trên dòng chính sông Mê Kông tại TP Cần Thơ. Hội thảo tham vấn ý kiến của các chuyên, các sở, ngành của các tỉnh phía Nam.

Việt Nam quan ngại sâu sắc

Bộ Trưởng Bộ TN&MT, Chủ tịch Ủy ban sông Mê Kông Việt Nam Trần Hồng Hà cho biết thời gian gần đây tình hình khai thác nguồn nước dòng chính sông Mê Kông ngày càng gia tăng. Các nước Trung Quốc, Lào, Thái Lan đang tập trung xây dựng các dự án thủy điện.

Là quốc gia cuối nguồn sông Mê Kông, Việt Nam theo dõi đặc biệt với sự quan tâm đặc biệt và quan ngại sâu sắc trước việc các quốc gia đầu nguồn xây dựng đập thủy điện. Việc xây dựng đập thủy điện cùng với biến đổi khí hậu đã tác động kép lên toàn bộ ĐBSCL mà đỉnh điểm là xâm nhập mặn năm 2016 và sạt lở khắp nơi ở ĐBSCL, đặc biệt nhất là ở Vàm Nao (An Giang hồi cuối tháng 4 vừa qua).

Toàn cảnh hội thảo tham vấn thủy điện Pắc Beng của Lào tại Cần Thơ ngày 12-5. Ảnh: N.NAM

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Hà, mục tiêu và định hướng là tham vấn về khoa học và pháp lý để có kiến nghị đảm bảo lợi ích tổng thể, kinh tế, môi trường và xã hội, hài hóa lợi ích cộng đồng của nước bạn và Việt Nam. Góp ý về khoa học và pháp lý, lợi ích các nhóm cộng đồng giữa Lào với Việt Nam. Tham vấn này sẽ được báo cáo lên Chính phủ và được đưa ra tại các phiên họp của ủy hội sông Mê Kông quốc tế.

Công trình thủy điện Pắc Beng nằm hoàn toàn trên lãnh thổ Lào, thuộc huyện Pắc Beng, tỉnh Oudomxay. Vị trí xây dựng công trình tại Km 2.188 cách thành phố Vientiane 610 km về phía thượng lưu và cách biên giới Việt Nam 1.933 km. Pắc Beng là một trong 11 đập thủy điện trên dòng chính sông Mê Kông.


Kiến nghị tạm hoãn xây đập Pắc Beng

Tại hội thảo, nhiều ý kiến các chuyên gia đã bày tỏ quan điểm đề nghị Chính phủ có ý kiến với nước bạn Lào tạm hoãn thực hiện dự án thủy điện Pắc Beng, kéo dài thời gian tham vấn cho đến khi các con số kỹ thuật đưa ra đảm bảo yêu cầu để đánh giá tác động.

GS Nguyễn Ngọc Trân thông tin dự án Pắc Beng nằm trong vùng động đất mạnh nhưng không thấy báo cáo đánh giá tác động an toàn đập ra sao. Ảnh: N.NAM

GS Nguyễn Ngọc Trân nhận xét dự án thủy điện Pắc Beng có các vấn đề là thiếu số liệu, chuỗi số liệu quá ngắn so với các thời gian sử dụng của đập, không tính đến các đập thủy điện của Trung Quốc, không rõ vấn đề an toàn đập đối với động đất có an toàn với đập trong vùng không, không tính đến tác động địa chất trong không gian và theo thời gian…

Theo GS Nguyễn Ngọc Trân sạt lở ở ĐBSCL là do tích lũy trầm tích thiếu, nguy cơ ĐBSCL bị xâm thực, sụt lún là rõ. Một đập thủy điện hoạt động trăm năm chứ không phải 20 năm nên phải đánh giá xem tác động biến đổi khí hậu như thế nào, tích lũy trầm tích, phù sa như thế nào.

Dự án Pắc Beng lấy số liệu trong một thời gian rất ngắn, chỉ có sáu năm để nghiên cứu, so với vòng đời của một đập thủy điện không có nghĩa lý gì hết, không đủ độ tin cậy để xây một đập lâu dài. Số liệu là vấn đề sống còn mà số liệu đầu vào không đáng tin thì đầu ra cũng không đáng tin.

Ngoài ra, GS Trân cũng thông tin đập Pắc Beng nằm trong vùng động đất hoạt động rất mạnh, chu kỳ động đất 10-20 năm là 5-6 độ Richter, chu kỳ động đất 50 năm thì 7 độ Richter. Gần với Pắc Beng thì nhiều địa phương đã ghi nhận các trận động đất từ 6-7 độ Richter. Do đó, vấn đề động đất đối với an toàn đập rất quan trọng mà báo cáo chưa nói tới. Trên dòng Mê Kông Lào xây dựng đập dây chuyền thì xảy ra động đất thì sẽ đổ vỡ dây chuyền…

“Tôi đề nghị bạn Lào hoãn xây dựng đập để làm báo cáo đánh giá tác động toàn diện, đầy đủ hơn để trình các quốc gia trong khu vực. Các bạn vẫn làm nhưng phải xây dựng báo cáo toàn diện và đầy đủ hơn” - GS Trân nói.

TS Vũ Ngọc Long (Viện Sinh thái học miền Nam) cho rằng mối liên quan tác động xuyên biên giới giữa dự án này với vùng biển Việt Nam chưa được đặt ra. Trong khi đó ĐBSCL được hình thành từ hàng triệu năm do phù sa sông Mê Kông. ĐBSCL sẽ bị sụt lún khi không còn phù sa ở sông chính nữa. Bài toán biến đổi khí hậu sẽ xảy ra nhanh hơn, nặng nề hơn khi các đập thủy điện lần lượt chặn dòng sông chính. Do đó, báo cáo dự án nên bổ sung nghiên cứu vấn đề xuyên biên giới với Việt Nam, nhất là về tác động sinh thái biển.

ThS Nguyễn Hữu Thiện góp ý tại hội thảo. Ảnh: N.NAM

ThS Nguyễn Hữu Thiện (ĐH Cần Thơ, chuyên gia độc lập) cho biết vụ sạt lở nghiêm trọng ở Vàm Nao (An Giang) không phải vấn đề riêng lẻ mà đó là vấn đề chung, có nguyên do thiếu hụt bùn, cát từ dòng sông chính. Đánh giá tác động của Pắc Beng phải để trong bối cảnh chung 11 đập sẽ được xây dựng trên dòng sông Mê Kông.

Theo ThS Thiện, tác động chính của đập Pắc Beng là phù sa và bùn cát. Đây là tác động số 1. Báo cáo đưa ra biện pháp giảm thiểu, xả cát nhưng ông Thiện cho rằng: “Tôi không tin vì không thuyết phục được, năng lượng dòng sông không đủ để tải phù sa xuống”. Ngoài ra, ông Thiện cũng cho rằng việc xây đập thủy điện này sẽ tác động đến nguồn lợi thủy sản biển do phù sa, dinh dưỡng từ sông Mê Kông chảy ra biển đã bị chặn lại phía thượng nguồn.

ĐBSCL bị sạt lở ngày càng nghiêm trọng do phù sa trên thượng nguồn sông Mê Công về ít.

Về dòng chảy, ông Thiện cho rằng báo cáo chưa phân tích những năm đặc biệt khô hạn giống như năm 2016 vừa qua và khi có 11 đập thì mặn sẽ lên tới đâu?

Kiến nghị hoãn dự án thủy điện ở Lào để bảo vệ 20 triệu dân ĐBSCL

Các chuyên gia nhận định, dự án thủy điện Pắc - Beng nếu xây dựng sẽ làm giảm lượng phù sa bùn cát về phía hạ lưu, dẫn đến suy giảm nguồn dinh dưỡng quan trọng cho hoạt động sản xuất nông nghiệp ĐSBCL. Ngoài ra, những dòng chảy ở ĐSBCL sẽ bị thay đổi, mức độ xâm nhập mặn, sạt lở ngày càng có xu hướng bất thường và dự báo sẽ gia tăng…

Nhà khoa học ĐBSCL có ý kiến nên tạm hoãn dự án thủy điện ở Lào (trong ảnh là PGS.TS Lê Anh Tuấn - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu biến đổi khí hậu, Trường ĐH Cần Thơ).

Các nhà khoa học khu vực ĐBSCL cho rằng, phần nghiên cứu tác động tiêu cưc của dự án vẫn chưa đầy đủ, giải pháp ứng phó đưa ra chưa hoàn chỉnh trong khi dự án tác động rất lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của 20 triệu dân ĐBSCL. Vì vậy, các nhà khoa học đã cùng nhau kiến nghị phía quốc gia bạn tạm hoãn dự án trên.

“Số liệu mà nhóm chuyên gia đưa ra cũ, giải pháp cũng lạc hậu, vì vậy, tôi đề xuất với các cơ quan có chức năng đề nghị với phía Lào hoãn việc xây dựng thủy điện này để chúng ta có những đánh giá kỹ hơn, tránh những tác động tiêu cực có thể xảy ra trong thời gian tới” - PGS.TS Lê Anh Tuấn - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu biến đổi khí hậu (Trường ĐH Cần Thơ) nói.


Trước khi tiến hành xây dựng dự án thủy điện Pắc - Beng trên, Ủy hội sông Mê Công quốc tế đã thống nhất quá trình tham vấn trước cho dự án (từ 12.2016 đến 6.2017). Để trợ giúp Ủy hội sông Mê Công quốc tế ra quyết định về đề xuất xây dựng dự án thủy điện trên, Ủy ban sông Mê Công Việt Nam với vai trò đầu mối đã thành lập nhóm chuyên gia nghiên cứu tác động của dự án thủy điện Pắc - Beng.

Nhẫn Nam - Tín Huy - Huỳnh Xây

Đăng nhận xét

MKRdezign

{facebook#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {twitter#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {google-plus#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {pinterest#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {youtube#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {instagram#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL}

Biểu mẫu liên hệ

Tên

Email *

Thông báo *

Được tạo bởi Blogger.
Javascript DisablePlease Enable Javascript To See All Widget