Đối đầu hải quân ở Biển Đông là dấu hiệu thay đổi quan hệ Trung-Mỹ

NCHMF NEWS - Các chuyên gia nhận định, căng thẳng quân sự ngày càng leo thang ở Biển Đông giữa các tàu chiến của Trung Quốc và Mỹ có khả năng là một dấu hiệu cho thấy sự thay đổi cơ bản trong quan hệ giữa hai nước trong bối cảnh hai cường quốc này hướng tới cuộc cạnh tranh thực sự.

Hôm 27/5 vừa qua, hai tàu chiến của Mỹ gồm tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường Higgins và tàu tuần dương mang tên lửa dẫn đường Antietam đã đi vào khu vực 12 hải lý xung quanh quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam ở Biển Đông.

Để đáp trả, quân đội Trung Quốc tuyên bố đã triển khai máy bay quân sự nhằm nhận dạng, cảnh báo và xua đuổi các tàu chiến Mỹ.

Vụ đối đầu hải quân mới nhất nêu trên diễn ra sau khi Mỹ rút lời mời Trung Quốc tham gia cuộc tập trận hải quân lớn ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương theo kế hoạch sẽ được tổ chức vào mùa Hè này, viện cớ Bắc Kinh tiếp tục hành động quân sự hóa làm leo thang căng thẳng và gây bất ổn khu vực.

Đá Chữ Thập, nơi Trung Quốc được cho là đã triển khai trái phép tên lửa hành trình tới. Ảnh: AFP.

Giới phân tích chính trị cho rằng do căng thẳng quân sự tiếp tục gia tăng ở Biển Đông nên vụ đối đầu quân sự này có khả năng là dấu hiệu cho thấy Trung Quốc và Mỹ hướng đến cuộc cạnh tranh thực sự trong quan hệ song phương.

Giám đốc Viện quan hệ quốc tế thuộc Đại học Chengchi ở Đài Loan (Trung Quốc), ông Arthur Ding nhận định: "Nhìn chung, quan hệ song phương Trung Quốc-Mỹ đang trải qua những thay đổi cơ bản do hai nước đang hướng tới cuộc cạnh tranh thực sự trong tương lai.

Mỹ luôn bất mãn với sự hiện diện quân sự ngày càng gia tăng của Trung Quốc ở Biển Đông và phải hành động đáp trả. Việc Mỹ điều các tàu chiến để nhấn mạnh sự tự do hàng hải là lẽ tự nhiên."

Tuy nhiên, ông Arthur Ding cho rằng Mỹ có khả năng không có thêm các hành động khác, ngoài hoạt động duy trì tự do hàng hải thông thường để thách thức sức mạnh quân sự gia tăng của Trung Quốc ở khu vực, do bất lợi về địa lý.

Ông phân tích: "Về mặt địa lý, Trung Quốc gần Biển Đông hơn rất nhiều và thực hiện nhiều hành động hơn. Còn những gì Mỹ có thể làm lại hạn chế hơn. Thậm chí kể cả khi Mỹ điều các tàu sân bay đến khu vực này thì điều đó cũng chẳng tạo ra sự khác biệt gì chừng nào Washington không sẵn sàng tham gia cuộc xung đột quân sự với Bắc Kinh."

Theo ông, Trung Quốc đã xây dựng các căn cứ quân sự tại các đảo tranh chấp. Nếu Mỹ quyết định không phá hủy các tiền đồn quân sự đó của Bắc Kinh, Trung Quốc có thể chẳng quan tâm mấy tới sự hiện diện của các tàu chiến Mỹ.

Chuyên gia này còn nhận định, bất chấp tình hình căng thẳng leo thang giữa lúc đối đầu hải quân, các cuộc đụng độ quân sự có khả năng không bùng nổ ở Biển Đông khi các tàu chiến giữa hai nước tiếp cận gần nhau.

Nguy cơ căng thẳng leo thang trên Biển Đông khi hủy mời TQ tập trận ?

Theo các chuyên gia, quyết định hủy lời mời tập trận của Mỹ kèm theo động thái chỉ trích từ phía Trung Quốc có thể dẫn tới nguy cơ căng thẳng quân sự leo thang trên Biển Đông.

“Dù Mỹ có mời hay không, Trung Quốc sẽ không bao giờ thay đổi mục tiêu bảo vệ vững chắc chủ quyền và lợi ích an ninh”, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa tuyên bố sau khi Mỹ hủy lời mời tập trận Vành đai Thái Bình Dương (RIMPAC) ngày 23/5 để phản đối hoạt động quân sự hóa của Bắc Kinh ở Biển Đông.

Hải quân Trung Quốc tập trận cùng Hải quân Mỹ trong RIMPAC 2016. Ảnh: Tân Hoa Xã.

“Quan hệ Trung - Mỹ đang trải qua giai đoạn khó khăn và đây có thể là trở ngại quốc phòng đầu tiên của hai nước”, South China Morning Post dẫn lời nhận định của chuyên gia quan hệ quốc tế Zhang Yuquan.

“Nếu quân đội Mỹ tin rằng các hành động phản kháng này phục vụ cho lợi ích của Mỹ, những hành động tương tự sẽ xuất hiện nhiều hơn. Mỹ khá lo lắng về sự trỗi dậy của Trung Quốc trong những năm gần đây”, ông Zhang cho biết.

Ông Philip Davidson, chỉ huy Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương của Mỹ, bày tỏ quan ngại khi “Trung Quốc hiện có khả năng kiểm soát Biển Đông trong mọi trường hợp, ngoại trừ trong chiến tranh với Mỹ”.

Lời mời tham gia tập trận RIMPAC của Mỹ dành cho Trung Quốc đến từ nỗ lực nhằm xoa dịu căng thẳng và xây dựng mối quan hệ hợp tác để giải quyết các tranh chấp giữa hai bên.

Tuy nhiên, theo Phó giáo sư Oriana Skylar Mastro của trường Đại học Georgetown, tính toán của Mỹ đằng sau mục tiêu này là không hợp lý.

“Mỹ mong muốn rằng sau khi tập trận cùng nhau, quân đội Trung Quốc nhận ra sẽ tốt hơn nếu để Mỹ dẫn dắt”, bà nói. “Tôi cho đây là suy nghĩ ‘ngây thơ’ ngay từ đầu. Đến giờ, một vài bộ phận trong chính phủ Mỹ cũng dần đi tới kết luận này”.

Trung Quốc phản kháng

Với Trung Quốc, đây không phải là một mất mát to lớn. “Dù sao chúng tôi cũng không có vai trò trong các lĩnh vực cốt lõi”, chuyên gia hải quân Li Jie cho biết. Trong hai cuộc tập trận RIMPAC vào năm 2014 và 2016, Trung Quốc tuy được mời nhưng chỉ tham gia các lĩnh vực như hoạt động cứu trợ thảm họa và tìm kiếm cứu nạn.


Theo ông Li, hai cuộc tập trận hải quân lớn nhất thế giới trước đó đã mang lại nhiều kiến thức và trải nghiệm cho hải quân Trung Quốc trong hoạt động hợp tác quốc tế, nhưng không giúp nước này trau dồi khả năng quân sự.

“Đây là động thái nằm cô lập Trung Quốc khỏi khu vực”, ông nói. “Nhưng điều tồi tệ nhất là trong tương lai, sẽ không dễ dàng để Trung Quốc tham gia các hoạt động hợp tác tương tự nữa”.

Quyết định được đưa ra trước buổi gặp giữa Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và người đồng cấp từ phía Mỹ, ông Mike Pompeo, tại Washington. Ông Vương nói trong buổi họp báo rằng đây là động thái không mang tính xây dựng và “không giúp ích cho sự tin tưởng và hợp tác giữa quân đội Mỹ và Trung Quốc”.

Quyết định hủy lời mời Trung Quốc tham dự RIMPAC 2018 của Mỹ xuất phát từ những hành động quân sự hóa liên tục của Trung Quốc trên Biển Đông trong thời gian gần đây.

Trung Quốc lần đầu tiên cho máy bay ném bom chiến thuật H-6K diễn tập hạ cánh trên biển Đông ngày 18/5. Ảnh: Reuters.

Trước đó chỉ vài ngày, Trung Quốc đã cho oanh tạc cơ H-6K diễn tập hạ cánh trên đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa. Quần đảo này thuộc chủ quyền không thể tranh cãi của Việt Nam nhưng đang bị Trung Quốc chiếm đóng và quân sự hóa trái phép.

Ngoài ra, Trung Quốc đã triển khai tên lửa chống hạm, tên lửa đất đối không và các thiết bị làm nhiễu sóng đến các thực thể thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

"Hành động của Trung Quốc không phù hợp với các nguyên tắc và mục đích của tập trận Vành đai Thái Bình Dương", Reuters dẫn lời trung tá Christopher Logan, người phát ngôn Lầu Năm Góc.

Hồng Ánh - Ngọc Linh

Đăng nhận xét

MKRdezign

{facebook#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {twitter#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {google-plus#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {pinterest#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {youtube#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {instagram#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL}

Biểu mẫu liên hệ

Tên

Email *

Thông báo *

Được tạo bởi Blogger.
Javascript DisablePlease Enable Javascript To See All Widget